Tái Ngộ Miền Trung
Ngày 26/01/2026
Đã bao lâu rồi không về miền Trung thăm người em
Nắng mưa đêm ngày cách trở, giờ xa xôi đôi đường
(Thương Về Miền Trung, nhạc Duy Khánh 1962)
 |
| Bãi đá Cà Dược- Bình Thuận |
Chúng tôi đi hai xe: vợ chồng con trai và cháu nội của chị tôi.
Cháu nội của chị chở tôi. Cháu còn trẻ nhưng lái xe rất ý thức, vững vàng, cẩn thận không chạy nhanh cẩu thả nên ba của cháu an tâm để con trai mình chở bà dì.
Chúng tôi lần lượt đi từ:
1/- Kiên Giang-Sài Gòn: 250 km
Dù ai có thay đổi tên gọi nơi quê Nội và Ngoại của mình, với tôi vẫn là Rạch Sỏi, Rạch Giá, Kiên Giang.
Tương tự: Sài Gòn vẫn là Sài Gòn, tên gọi có từ đầu thế kỷ 17, tức đã hơn 400 năm không có bất cứ lý do gì mà thay đổi trong lòng người được.
Vẫn em vẫn là Sài Gòn
Vẫn đôi mắt rủ ngàn phương đổ về
Vẫn lưng lửng mái tóc thề
Vẫn nhan sắc chói bốn bề biển đông
Vẫn tôi trôi nổi bềnh bồng
Đời bôn ba vẫn một lòng thương em
(Vẫn Gọi Là Sài Gòn, H.A)
2/-Bà Rịa-Vũng Tàu
Vũng Tàu là địa điểm bắt nguồn cảm hứng cho nhóm nhạc sĩ Lê Minh Bằng gồm Lê Dinh, Minh Kỳ, Anh Bằng viết ca khúc Linh Hồn Tượng Đá vào năm 1970, ký tên tác giả Mai Bích Dung, qua giọng ca truyền cảm của ca sĩ Trường Hải.
Trên dốc đá tôi tình cờ quen nàng
Ngồi bên nhau gọi tên nhau để rồi xa nhau
Em đã đến và đã đến như áng mây
Như cánh chim bay qua bầu trời
Ôi hình hài một vài giờ vui…
Đó là tên của ba cô sinh viên ngành khoa học Mai, Bích, Dung lúc lang thang đi tìm con sứa về làm thí nghiệm, mà ba nhạc sĩ tình cờ gặp trên bãi biển Vũng Tàu.
Chỉ một cuộc gặp gỡ tình cờ nhẹ nhàng thoáng qua cũng đủ làm rung động trái tim ba nhạc sĩ tài danh, và kết quả là một ca khúc thấm đẫm cảm xúc để lại cho hậu thế.
Ngày 27/01/2026
3/-Bình Thuận-Phan Thiết-Mũi Kê Gà-Bàu Trắng-Phan Rí
Bãi đá Cà Dược 7 màu:
Cháu dâu nghe đồn (trên facebook) khu du lịch Cổ Thạch–Tuy Phong thuộc tỉnh Bình Thuận có bãi biển tên Cà Dược, đặc điểm một đoạn bãi đá cuội đủ bảy màu.
Nghe quyến rũ tưởng tượng bảy màu cầu vồng trên trời, lại nằm trong khu Cổ Thạch. Cổ Thạch nghĩa là đá cổ, càng tăng phần bí hiểm khiêu gợi tính tò mò. Thế là mấy dì cháu từ Phan Thiết quyết định tìm đến xem cho thoả. Chạy khoảng 90 km đến thị trấn Liên Hương, rẽ đường vào khu vực thêm 8 km nữa.
Từ cổng nhìn vô đã thấy có tấm áp phích lớn in hình các viên đá màu nâu, xanh lam, tím, trắng, đỏ, vàng…rực rỡ. Hớn hở, nhủ thầm mình sắp chiêm ngưỡng kỳ quan đá cuội bảy màu đây.
Gởi xe, lần bước vào trong.
Ô hay sao khu du lịch mà vắng tanh như chùa Bà Đanh thế này!!
Chỉ thấy một phụ nữ đang quét gom lá rơi trong sân. Đi thêm vài bước, gặp hai, ba dãy nhà nghỉ cho khách, bày nhiều bàn ăn ở giữa sân lợp mái che mà chỉ có hai người đàn ông ngồi tán gẫu: một người vừa uống cà phê, vừa đút cho bé gái ăn gì đó. Chúng tôi tiến lại chào. Họ giới thiệu là du khách từ tỉnh khác đến. Hỏi bãi đá cuội 7 màu nằm ở đâu, họ chỉ ngay bãi đá cạnh mép nước, cách thềm nơi họ ngồi ăn chừng 20 m.
–Là đó đó.
Tôi có chút nghi ngờ. Đáng lẽ kỳ quan màu sắc rực rỡ như áp phích quảng cáo thì
phải gây chú ý vào mắt người ta ngay, cớ sao mình đứng chỉ cách khoảng 20 mét mà không nhận biết còn phải hỏi nó nằm đâu vậy?
Chúng tôi sãi bước xuống cát để đến bãi nơi có hàng triệu viên đá cuội tròn, dẹt nhẵn bóng màu đen, vàng nâu, trắng ngà. Một trong hai người thanh niên cũng tháp tùng chúng tôi đi xuống. Bãi đá có chiều dài 1 km, rộng khoảng 40m. Tôi chiếu tướng vào các viên đá, quan sát thật kỹ so sánh đá-thật-ngoài-đời với đá trong tấm áp phích dựng chỗ cổng vào có màu đẹp lung linh thì đích thị là bãi đá nầy. Nhưng ủa? Trên thực tế chỉ là những viên đá cuội màu bình thường như những viên đá cuội khác. Hay đôi mắt tôi bị loạn thị rồi nên không nhận ra?
Ngỡ nhầm lẫn gì đây, để chắc ăn tôi hỏi người đàn ông. Anh ta xác nhận đúng đây là “bãi đá 7 màu”. Tôi thắc mắc về vụ màu sắc, cậu ta bèn giải thích:
–À thì chị phải đặt viên đá trong lòng bàn tay và chiêm ngưỡng nó dưới ánh nắng mặt trời chiếu nghiêng, bằng cái nhìn của người nghệ sĩ mới khám phá ra được. Tức phải kèm thêm một chút tưởng tượng nữa thì chúng ta mới “thấy”nó từ màu nâu nhạt biến thành màu vàng. Từ màu trắng cháo lòng biến thành màu hồng nhạt. Màu đen biến thành màu tím phơn phớt. Chứ nếu chỉ “nhìn” nó như nguyên thuỷ nó là, thì không thể “thấy” hết sự biến hoá ảo diệu được. v.v.. và v..v.
Ngây thơ (hay ngây ngô) tin theo gợi ý của cậu, tôi tự huyễn hoặc mình là nghệ sĩ (sic) vận dụng những “óc tưởng tượng với hình dung”, những “phải đặt đá trong lòng bàn tay và nghiêng nghiêng cho ánh sáng mặt trời soi chiếu mới nhận ra sự biến đổi màu của đá”, vẫn không thấy gì. Tôi thử kêu các cháu chọn vài viên đặt trên lòng bàn tay, làm lại động tác nghiêng bàn tay qua lại, phải trái nhiều lần…
Kỳ quá, đôi-mắt-trần-gian của tôi vẫn nhất định không chịu “Thấy” như lời cậu khuyên. Phép lạ không hề biến các viên đá từ màu đen nâu xám, vàng úa, trắng mờ đục…thành bảy màu cầu vồng tẹo nào.
Tôi nói khéo:
–Có lẽ mắt tôi bị loạn sắc nên không thấy màu tím, hồng, vàng, đỏ, ngọc bích gì hết.
Cậu thanh niên hơi quê:
–Chờ buổi chiều có ánh hoàng hôn chiếu xiên mới thấy rõ sự biến đổi.
Buổi chiều? Bấy giờ mới có 8,9 giờ sáng. Chúng tôi ngồi đó chờ đến lúc ngã bóng tà dương để xem đá đổi màu ư? Nghe giống như truyện thần tiên có phép biến hoá sự vật được nhờ vào ánh sáng mặt trời ấy.
Cậu sớ rớ chút rồi lãng đi mất.
Sau khi chụp vài tấm hình làm bằng chứng về “bãi đá 7 màu Cà Dược”, chúng tôi trở lên dãy nhà. Nhóm khách ngồi ăn lúc nãy cũng chất hành lý ra xe chuẩn bị rời đi. Họ nói ở đây không có bán thức ăn sáng, mà từ hôm qua đến nay cũng chẳng thấy khách nào khác ngoài họ.
*Mở ngoặc: tôi xin lỗi với nhận xét: Câu “ăn xổi ở thì” gán cho cách làm việc của “ta” hiện giờ thật chính xác không sai chút nào. Tôi đã gặp rất nhiều tụ điểm du lịch từng một thời thu hút bao nhiêu khách, nhưng chỉ một thời gian thì điêu tàn hoang vắng. Nguyên nhân chắc chắn là do sự thật không đúng như quảng cáo, không uy tín. Thật đáng tiếc!
Cháu dâu còn “nghe đồn” cạnh bãi đá 7 màu có “Thiên Đường Săn Ảnh”. Nhưng chúng tôi có cảm tưởng như đám con nít bị lừa gạt vụ đá 7 màu, với lại đã 10 g mà chưa có gì vào bụng nên chả ham ngắm với nghía gì nữa, ra lấy xe tiếp tục hành trình.
4/-Ninh Thuận- vịnh Vĩnh Hy- Vĩnh Hảo-Cà Ná
Trên đường đi chúng tôi có ghé thăm ngôi nhà thời thơ ấu của Tổng thống đệ nhị VNCH ở thôn Tri Thuỷ, Ninh Hải, Ninh Thuận. Ngôi nhà nằm trong con hẻm nhỏ, phải quẹo khúc quanh, nếu người dân cư ngụ là hàng xóm ở đó không hướng dẫn đến tận nơi thì chúng tôi không thể tìm ra, mà cũng không tin đó từng là nhà của một vị Tổng thống.
 |
| Tri Thuỷ- Ninh Thuận |
Tuồng ảo hoá đã bày ra đấy
Kiếp phù sinh trông thấy mà đau
Trăm năm còn có gì đâu
Chẳng qua một nấm cỏ khâu xanh rì
(Cung Oán Ngâm Khúc, thơ Nguyễn Gia Thiều)
Ruộng muối Cà Ná Vĩnh Hy
Đi nhiều nơi cùng lúc nên trí nhớ lộn xộn chẳng biết nơi nào trước nơi nào sau theo thứ tự. Chỉ nhớ có ghé Ninh Chữ ăn trưa. Có đi qua Vĩnh Hy, Cà Ná.
Từ Cà Ná đến Vĩnh Hy một bên ẩn hiện núi Chúa, một bên là ven bờ biển đẹp nhất nhì Việt Nam, và các ô ruộng muối bạt ngàn. Từng vuông ruộng muối nối tiếp nhau chạy dài tít tắp rộng cả ngàn mẫu.
Nếu trong vai trò khách viễn du thích tìm tòi cái-đẹp tự nhiên (thiên nhiên) thì khi khám phá cảnh hoạt động của người thợ giữa ruộng muối trắng, trời xanh bao la điểm thêm cụm mây lờ lững sẽ thấy quang cảnh ấy dưới góc nhìn lãng mạn nên thơ biết mấy.
Nhưng thử đặt mình là người lao công đứng trong ruộng muối…Trời trưa nóng đổ lửa, lấp lánh bóng dáng người dân đứng giữa vuông nước cào muối gom thành đống cao, chỗ kia nhóm khác dùng thúng xúc muối đổ vào bao…tôi ngồi trên xe chạy nhanh tạo sức gió thổi mà thân thể còn hầm hập khó chịu. Còn các người thợ muối “cúi mặt cho biển muối mặn, phơi lưng cho trời”. Tia nắng nung người, nước mặn càng tăng nhiệt độ của nước, họ phải chịu đựng ngày tháng năm này qua ngày tháng năm kia. Nên những hạt muối từ sức lao động nặng nhọc mà họ mang lại cho chúng ta ăn thật quí trọng biết dường nào!!!*
***Hình ảnh thanh niên thiếu nữ trong ca dao Tát Nước Đầu Đình. Chàng mượn chuyện bỏ quên áo để ướm lời nàng xem tình ý ra sao…rồi dần dần đề cập đến chuyện mai mối trầu cau cưới nàng về làm vợ:
Hôm qua tát nước đầu đình
Bỏ quên cái áo trên cành hoa sen
Em được thì cho anh xin
Hay là em để làm tin trong nhà
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu…(Ca dao V N)
***Hay hình ảnh hai đôi vợ chồng trẻ trong bài hát Tình Nghèo của nhạc sĩ Phạm Duy:
a–Nhớ, nhớ thuở nào/ Anh là cày thuê/ Em là dắt trâu
Đôi ta cùng là gặp nhau dưới cầu/ Bóng mát dưới cầu
b–Nhớ, nhớ thuở nào/ Anh đây làm công/ Em là gánh rong
Miếng trầu cau là nên đôi vợ chồng/ Đôi vợ là chồng…
Cuộc sống người miền quê quá khắc nghiệt được thi-vị-hoá qua câu thơ lời hát trở nên lãng mạn trữ tình Nhưng thử đặt bản thân chúng ta vào hoàn cảnh ấy xem có còn thơ mộng nữa không.
–5/ Cam Ranh:
Những tỉnh thành phố tôi đã từng kể trong thiên ký sự trước đây thì giờ không nhắc lại, chỉ kể những gì mà lần trước chưa có dịp ghé thăm.
Đan viện Citeau (Xitô) Mỹ Ca–Cam Ranh.
 |
| Đan viện Mỹ Ca -Cam Ranh |
Kề cà ghé nơi nầy một lát nơi kia một chốc, trước khi cách trung tâm Cam Ranh 14km chúng tôi còn bỏ xe bên quốc lộ, cuốc bộ băng qua một bãi cát trống xen lẫn các bụi cây (không biết tên) chuyên sống trên vùng đất sa mạc khô cằn, để đến viếng đan viện bỏ hoang Mỹ Ca-Cam Nghĩa, nay thuộc tỉnh Khánh Hoà.
 |
| Hí viện Đó- Nha Trang |
Dành cho các đan sĩ tu tập và sinh sống.
Tôi không có đạo Công giáo nên không phân biệt vì sao gọi là tu sĩ, là linh mục, hay đan sĩ. Nhân viết về đan viện, tôi tìm tòi học hỏi.
Tu sĩ là những người đã gia nhập một hội dòng sống đời thánh hiến. Ngoài cầu nguyện ra, các tu sĩ hoạt động bên ngoài xã hội như làm từ thiện, truyền giáo, dạy học, phục vụ tại các giáo xứ…
Còn đan sĩ là một nhánh thuộc tu sĩ, nhưng có đời sống khép kín, tự hành xác, tập trung tối đa vào sự thinh lặng, chiêm niệm. Đan viện gồm các toà nhà nguy nga: nhà nguyện, nhà trung tâm hai tầng, và hai căn phía sau. Mái vòm nhọn, các hàng cột trụ cao sừng sửng, tường gạch đỏ, với hành lang dài yên tĩnh bên bờ vịnh Cam Ranh.
Nhìn từ xa hệt các nhà thờ hay lâu đài cổ châu Âu.
Nguyên nhân đan viện bị bỏ hoang được giải thích là do chiến tranh leo thang, vì ở gần khu vực quân sự sợ bị ảnh hưởng nên các đan sĩ phải di dời về nơi khác.
Khi chúng tôi tiến gần đến toà nhà, thoáng thấy vài thanh niên thiếu nữ cũng có mặt
*Phong trần đến cả sơn khê
Tang thương đến cả hoa kia cỏ nầy
(Cung Oán Ngâm Khúc, thơ Nguyễn Gia Thiều)
*Tạo hoá gây chi cuộc hí trường
Đến nay thấm thoát mấy tinh sương
Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương
(Thăng Long Hoài Cổ, thơ Bà Huyện Thanh Quan)
6/-Nha Trang-Nhà thờ Đá- Hí viện Đó
 |
| Nhà thờ Đá- Nha Trang |
Khánh Hoà biển rộng non cao
Trầm hương Vạn Giã, yến sào Nha Trang (ca dao)
Chúng tôi đi dạo trước chợ Đầm
Chợ Đầm bán những ngô khoai
Chợ Họ toàn bán những loài rau dưa (ca dao)
Không thể không đến ngắm Hòn Chồng. Đi dạo hứng gió biển.
Nha Trang ngày về/ Mình tôi trên bãi khuya
Tôi đi vào thương nhớ/ Tôi đi tìm cơn gió
Tôi xây lại mộng mơ năm nào…
( Nha Trang Ngày Về, nhạc Phạm Duy)
Chụp vài tấm ảnh rồi về khách sạn nghỉ ngơi.
Sáng hôm sau dậy sớm trở lại viếng Nhà thờ Đá nổi tiếng. Sau khi từ nhà thờ ra, đói bụng được người dân giới thiệu chỗ bán bánh mì thịt ngon ở đâu gần đó (quên mất). Bèn chạy tìm mấy vòng mới gặp.
Chặng cuối là hí viện Đó. Tức là cái đó, dụng cụ ngư dân dùng đánh bắt cá đan thủ công bằng tre hoặc nứa.
Hí viện có sức chứa hơn 500 chỗ ngồi. Thường biểu diễn vào buổi chiều hay xế chiều: rối nước, rối dây, rối bóng, hoạt hình, múa đương đại.
Và Chum show. Tôi không biết là show gì.
Rời Nha Trang, chúng tôi trực chỉ Đà Lạt, thành phố mà tôi đã đến hơn 30 năm trước xem giờ ra sao ?!
Thanh Hà
24/10/2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét