Lá Thư Từ Đại Dương

Trầm Vũ Phương 

Tôi luôn có cảm giác thích thú khi có dịp lái xe dọc theo chân đê của dòng  sông Mississippi. Khung cảnh thoáng mát và êm đềm, nếu là người có tâm hồn thích hòa mình vào thiên nhiên thì đây là một  nơi như thế. Một bên là bờ đê cao phủ lên mình lớp cỏ non mượt mà, còn bên kia là nhà của cư dân có vườn cây vây quanh, có ao phun nước, có đàn ngựa chầm chậm tới lui sau dãy hàng rào sơn trắng. Cuộc sống yên bình này dường như kéo dài từ thời lập quốc. Nhưng, có một đoạn bên kia bờ đê, nơi có những chiếc cần cẩu cao cao kia lại là một nơi rất khác, khác đến nỗi không ai nghĩ rằng nó có liên hệ đến nhiều cuộc chiến trên thế giới.

Cao Võ Sĩ

 Trầm Vũ Phương 

Chợ ở thôn xã thường là chợ nhỏ nhóm bên cạnh bến đò hay ngã ba đường. Chợ ở xã tôi nhờ nằm trên trục lộ giao thông nên có phần sầm uất. Chợ nhóm buổi sáng nghỉ buổi chiều, bạn hàng từ đầu trên xóm dưới, bên kia sông đều tụ về đây với sản phẩm địa phương, có khi vài người ở ngoài thị xã đem về bán các loại cá biển, cua, mực, ghẹ, ba ba. . . Tất cả sinh hoạt này đều nằm ở khu đất trước nhà lồng chợ, không hiểu tại sao? Trong khi nhà lồng chợ thì rộng rãi, có mái che chắc chắn, nền tráng xi măng chỉ để cho mấy đứa nhỏ chơi cò cò. Mấy ông bầu cải lương hay hát bộ chớp lấy cơ hội này liền xin phép hội đồng xã cho gánh hát đến để làm công việc giúp vui bà con trong xã và gánh hát có phương tiện sinh nhai. Trong số gánh cải lương đến chợ để hát

Ta Đi Từ Dạo Ấy

 Thơ Trầm Vũ Phương 

Em Và Nỗi Niềm

 Thơ Trầm Vũ Phương 

Cây Số 15

 Trầm Vũ Phương 

Nhà em cây số mười lăm,
Anh ơi! Đừng hẹn sợ đường đắp mô

Thời buổi chiến tranh, tuổi trẻ yêu nhau nhiều phần chịu lỗ. Phải chi nhà em ở cây số mười bảy để chiều chiều anh cuốc bộ đi ngang. Từ ấp Hòa An chỉ cách nhà em có hai cây số mà cuộc sống yên ổn, còn nhà em ở ấp Hòa Ninh mà sao lộn xộn, khó khăn. Chuyện đường bị đắp mô xảy ra hàng ngày, du kích địa phương kéo vài nhánh cây thêm vài cục đá để ngay giữa lộ  trong đó có gài lựu đạn không thì không ai biết chỉ có mấy anh lính công binh biết thôi. Xe đò chạy tới đó thấy mô phải ngừng, bà con bạn hàng than dài thở vắn, còn học trò như tôi thì xuống xe ca nghêu ngao bản Chiều mưa biên giới anh đi về đâu. 

Tháng Sáu

 Thơ Trầm Vũ Phương 

Trường Xưa Bạn Cũ

 Thơ Trầm Vũ Phương 

Những Bài Ca Của Một Thời Rực Lửa

Songs of Protest anh Civil Rights
Author: Jerry Silverman 

Trầm Vũ Phương chuyển ngữ 

Tôi tình cờ tìm thấy tập nhạc này trong thư viện thành phố New Orleans, nó khiêm tốn nằm trong một góc kệ, không có bề ngoài hào nhoáng, lôi cuốn. Chỉ có hai màu đen, trắng. Tựa đề là Songs of Protest and Civil Rights ( Những bài hát của người tranh đấu cho dân quyền ). Sách xuất bản năm 1992 , nhà xuất bản Chelsea House. Chứa đựng 29 bài ca. Hầu hết các bài ca này đã đồng hành cùng tập thể người da đen trong quá trình tranh đấu bất bạo động đòi hỏi dân quyền. Người sưu tầm và sau đó in thành sách là Jerry Silverman. Trong phần mở đầu ông đã viết: “ Những bài ca mang tinh thần yêu chuộng tự do đã vang lên từ những năm 1860, và chúng cũng một lần nữa vang lên năm 1960 mà không cần phải thay đổi lời ca.  Vã như nếu có lời ca mới được thêm chúng vẫn ăn khớp một cách dễ dàng với giọng nam mạnh mẽ của nhạc truyền thống. 

Vài Chuyện Sau Tháng Tư

 Trầm Vũ Phương 

Đầu tiên người viết xin thưa là do hoàn cảnh đưa đẩy người viết có mặt và chứng kiến những sự việc sắp kể sau đây, những việc này được ghi lại hoàn toàn có thật không hư cấu, không phóng đại, không võ đoán hay nghe người khác kể lại.

Nằm vùng hay cách mạng 30

Sáng ngày 30 tháng 4 có khác ngày thường. Hình như mỗi người tự cảm thấy cái khác đó, khung cảnh cũng có khác nhưng người ta không để ý lắm. Tôi thấy nhiều người dân đi lên đi xuống trên con đường lộ xe, xe đò vẫn chạy bình thường nhưng số lượng khách đông hơn mọi ngày, cứ nhìn bao nhiêu người bám víu trên cái bửng xe làm cho chiếc xe nhẹ đầu mà nặng đít. Trong cái cảnh nườm nượp ngựa xe đó tôi thoáng thấy một anh “ cách mạng” vốn là học sinh trường trung học Kiên Thành, quen lắm mà hôm đó thấy lạ vì anh mặc đồ du kích, đội mũ tai bèo, không thấy súng ống thay vào đó là cái cặp táp cán bộ. Anh đứng trên lề đường xéo xéo nhà tôi một chút, anh học cấp lớp của em gái tôi tên anh là Thái Cang, anh đứng một mình chỉ đưa mắt quan sát người qua kẻ lại, anh đếm từng chiếc xe chạy ngang qua. Anh có thấy tôi rồi khẽ cười thay cho lời chào, tôi cũng hơi khựng và phút giây đó tôi ca bài ” biết nói gì đây? ”. 

Nhớ Đỗ Xuân Hoàng

 Trầm Vũ Phương 

Bạn Tâm ở bên Taxas gởi cho tôi một tin nhắn, tin rất ngắn nhưng chuyên chở cả một nỗi buồn. Tâm có bà con với chị Mai, quen Tân từ khi ở Việt Nam cho tới khi tôi về Louisiana mới gặp lại rồi bẳng đi một thời gian lâu, lâu bằng thời gian của đàn chim bỏ xứ, cứ bay cho đến khi nào gặp đất lành mới đậu. Có một điều đặc biệt là tôi quen Tân và anh Hoàng vào thời điểm sau 1975. Lúc đó thú thật tôi làm “ nhà báo”. Sinh bất phùng thời, nếu mà đi chăn vịt thì làm gì đã quen được anh.

Dạo đó nhìn bộ dạng của anh giống lính hơn là thầy giáo vì anh có nước da ngâm ngâm, dáng vẻ phong trần, kiểu cách này phù hợp với dân ở vùng kinh tế mới. Nhà anh ở ngoài thị xã, anh lại dạy học ở trường tiểu học Mong Thọ. Cho nên lúc anh đứng đón xe đò về cũng là khi bạn bè xáp vô tán dốc ba điều bốn chuyện, nhiều nhất là chuyện dài xã hội chủ nghĩa. 

Ta Còn Yêu Phở Dài Lâu

David Farley
Trầm Vũ Phương chuyển ngữ 

Phở ơi! Mi đến từ đâu?

Cặp kính của tôi mờ đi vì màn khói hương của thảo quả, quế và gừng bốc lên từ nước súp của tô phở trước mặt. Tôi đưa đũa dạo dạo giữa những sợi bánh phở cùng những miếng thịt bò thái mỏng, có tiếng của ai đó lẫn trong dòng xe gắn máy của Hà Nội. “ Xin lỗi ”. Tôi ngước lên bắt gặp khuôn mặt người thanh niên trạc khoảng 40 ngồi cách tôi vài bộ Anh. “ Sao ông biết chỗ này?” Trước khi nghe tôi trả lời. Người bạn đó nói thêm:” Người nước ngoài không hề đến đây, họ không biết chỉ trừ dân địa phương và dân ghiền phở.

Không phải dài dòng, người thanh niên này nói tôi vừa mới khám phá ra nơi có phở ngon nhất Hà Nội,không dám nói là ngon nhất Việt Nam.

Báo Cho Sách Tặng

 Trầm Vũ Phương 

Khi vào làm trong xưởng đóng tàu Avondale, tôi được xếp vào toán thợ điện. Ngay hôm đầu tiên tôi đi vòng vòng xem có gặp đồng hương làm ở đây không? Sau này tôi mới biết có rất đông và làm đủ nghề. Giờ ăn trưa thấy ở một góc con tàu có một nhóm thợ người Việt, hỏi ra mới biết mấy anh em này là công nhân hợp đồng. Họ ngồi đàng hoàng quanh một mâm cơm. Tôi hơi ngạc nhiên vì nhìn quanh ai cũng gặm sandwich chớ đâu có cái màn dọn cơm. Thấy anh em dùng cơm trưa như trong một gia đình làm tôi thấy tự nhiên hơn khi đến làm quen. Mình từ bên Cali làm trong hãng điện tử qua đây thấy mấy anh em làm nghề lắp ráp ( joiner ) coi bộ vất vả, nặng nhọc vô cùng. Rồi còn có thợ hàn, thợ ống nước, thợ sơn, thổi cát, thợ mộc, thợ thiếc, thợ dán lớp cách nhiệt. . . .

Quê Hương Thời Mới Lớn

 Trầm Vũ Phương  

Cách nay khá lâu tôi có đọc cuốn khảo luận Trên Đất Kiên Giang của Ly Châu Lý Minh Hào. Xin nói thêm tác giả là một cựu học sinh trung học Nguyễn Trung Trực. Hai câu thơ trong sách làm cho tôi nhớ tới Đường Xuồng, một địa danh nổi tiếng của Kiên Giang xứ sở mình.

Gió Kiên Giang chưa ngồi đã ngấm

Rượu Đường Xuồng chưa nhấm đã say 

Từ Mùa Xuân Năm Ấy

Trầm Vũ Phương 

Niên khóa 1973-1974 là niên khóa tôi ra học trường Nguyễn Trung Trực. Hội chợ tết năm đó tổ chức ngay trong khuôn viên trường. Nếu đứng trên đường cái trước cổng trường nhìn bên tay phải là những dãy lớp không có lầu chạy song song chính là nơi tôi học. Ở phía đầu dãy có một cái ao khá lớn có lẽ khi xây cất trường người ta lấy đất từ nơi đây. Ban tổ chức hội chợ có làm một mô hình chiến hạm L’ Esperance cở nhỏ thả xuống ao, còn phía trên bờ cắm bức hình bán thân của  anh hùng Nguyễn Trung Trực. Tôi hiểu  ý nghĩa  của nó là để nhắc nhở mọi người về chiến công của ông đánh chìm tàu Pháp bên bờ sông Nhật Tảo năm 1861. Rồi cũng trong niên học này một biến cố quan trọng xãy ra là quần đảo Hoàng Sa mất về tay Trung Cộng. Toàn thể học sinh được nghe quý vị giáo sư thuyết trình về việc này. Trong lòng tôi cho đến giờ phút này đều nghĩ đến quý thầy cô mà tôi từng là học trò. Trường mẹ Kiên Thành có nhiều bài viết rồi, tôi xin góp một bài ngắn về những vị giáo sư trường Nguyễn Trung Trực tôi có dịp gặp lại chẳng bao lâu sau năm 75.

Câu Đối Xuân Bính Ngọ 2026

 Trầm Vũ Phương  

Câu Đối Xuân Bính Ngọ 2026 cho trang nhà Trung học Kiên Thành

 Trầm Vũ Phương 

Ví Dầu Tình Bậu Muốn Qua

 Trầm Vũ Phương 

Có một dạo tôi được một đàn anh trong xóm nhận làm đệ tử, đi đâucũng được đàn anh dắt theo kể cả đi cua đào. Trong đầu cứ tưởng anh đang để ý một đóa trà mi nào ai dè anh chịu cô Út đưa đò. Nói nào ngay khi bạn tưởng tượng một cô gái mười bảy, tóc chấm ngang vai, gương mặt trái xoan, đôi má lúc nào cũng hồng hồng, nụ cười gợi cảm, người cao trung bình gọn gàng trong bộ bà ba vải tám, đầu đội chiếc nón lá miền sông nước Hậu giang thì đó là hình ảnh cô Út. Ban đầu cô Út giúp việc trong nhà với người chị, nhà có chiếc xuồng năm lá chớ không phải ba lá, cổ thấy khách muốn qua sông mà sao không có ai rước nên cổ chèo xuồng đưa qua giùm cũng là việc nghĩa vậy thôi. Rồi ngày qua tháng lại người bên này muốn qua bên kia, người bên kia có chuyện phải sang bên này đều đến nhờ cô Út. Chính quyền xã làm một cái bến cho người dân tiện đi lên đi xuống, kế đó là cho đấu thầu cái bến đò, không biết vị nào trúng thầu mới nhờ cô Út làm luôn cái công việc đưa khách sang ngang.

Đầu Năm Nhớ Về Bến Cũ

 Trầm Vũ Phương

Một năm trôi qua bỗng thấy lòng nhớ về  bến cũ. Bến chớ không phải quê, quê tôi ở Rạch Giá, tôi xa Rạch Giá chắc cũng gần bốn mươi bốn năm nên chuyện quê cũ nó quá xa và bây giờ thì quá lạ. Thôi thì mình kể chuyện gần hơn một chút, nói gần vậy chớ cũng trở thành ký ức của một thời tuổi trẻ.

California là bến, là đất cho tôi sống, cho tôi gặp và cho tôi đi cùng với những người đầy nhiệt huyết. Bạn học cũng có, người cùng xóm được vài người và bạn đồng thuyền vượt biên cũng có. Gặp nhau khi tâm sự thì mỗi người mang nặng nỗi niềm riêng. Qua giai đoạn ổn định thì nguyên nhân khiến mình phải liều lĩnh ra đi nó bỗng trở nên mờ nhạt, nhưng thời nào cũng vậy “ qua cơn bĩ cực tới hồi thới lai” , cái thới lai cho mình, cho gia đình mình thì có nhưng cho dân tộc thì chưa!

Nam Vang Đi Dễ Khó Dìa

 Trầm Vũ Phương 

Chùa Cù Là 

Một người bạn biếu cho món quà.  Sau khi ăn thử vài miếng đường

thốt lốt tôi nổi hứng lấy giấy bút ra viết về người dân tộc thiểu số Khmer ( người Việt gốc Miên ). Tờ lịch treo tường chỉ còn tháng cuối cùng của năm  nhưng lòng tôi lại dày thêm nỗi nhớ. Tôi nghe câu này từ hồi nhỏ lúc học tiểu học trường làng:

Nam Vang đi dễ khó dìa

Trai đi có vợ, gái dìa có con

Xa Lộ Không Đèn

 Trầm Vũ Phương 

 

Thầy Cô Nông Thành Lợi

Có nhiều lễ giáng sinh đáng nhớ trôi qua trong đời tôi. Nơi tôi ở không có nhà thờ nhưng nếu đi về hướng Rạch Sỏi khoảng bốn cây số có nhà thờ công giáo, đi học ngày nào cũng đi xe đò ngang đây tôi cứ tò mò nhìn mấy chú cừu ngoan ngoãn gặm cỏ. Tôn tượng Đức Mẹ uy nghiêm phía trước cổng vào có đề chữ Nữ Vương Hòa Bình. Tôi hiểu người giáo dân được gọi là con chiên, còn vị lãnh đạo tinh thần là chủ chiên. Đi ngược về hướng Cái Sắn Tân Hiệp có khá nhiều nhà thờ của người bắc di cư, tôi có mấy người bạn học các trường đạo như Trung học Thái Hòa,  Bác Ái. . . . Nhờ thế mà không khí giáng sinh ít nhiều cũng lan đến chổ tôi. Đi xem người đi lễ là tiết mục tôi thích nhất, năm nào cũng vậy tôi với thằng bạn cùng xóm đèo nhau trên chiếc honda chạy ra thị xã coi lễ. Nhà thờ tọa lạc ngay trung tâm thành phố, lễ giáng sinh ở đây tổ chức lớn bằng tất cả các nhà thờ trong tỉnh gom lại. Tôi với thằng bạn nhiều lúc như bị ngộp trong giòng người, giòng xe. Đã vậy còn thấy bao nhiêu cặp trai thanh nữ tú dìu nhau đi lễ mà thấy tủi vì cả hai lúc đó chưa ai có bồ.