Đà Lạt – Ẩm Thực (tiếp theo, phần cuối)
Ngày sẽ hết tôi sẽ không ở lại
Tôi sẽ đi và chưa biết đi đâu
Tôi sẽ tiếc thương trần gian mãi mãi
Vì nơi đây tôi sống đủ vui sầu
(Phụng Hiến 1962, thơ Bùi Giáng)
A/- Quán cà phê Tùng:
![]() |
| Quán cà phê Tùng- Đà Lạt hiện nay |
Thêm một địa chỉ không thể bỏ qua khi đến xứ mộng mơ, là quán cà phê Tùng.
Tự ngày xưa hễ nhắc về Đà Lạt, là tôi liên tưởng đến hồ Xuân Hương, trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt, và cà phê Tùng– ngoài những đồi thông.
Ba địa điểm gợi dấy trong lòng người nhiều cảm xúc lẫn lộn: thơ mộng, bí ẩn, thu hút óc tò mò, thể như một mộng tưởng không có thật, ngoài tầm tay với. Ước ao được một lần ghé qua thành phố-của-giấc-mơ, để biến giấc mơ thành hiện thực. Để được ngắm nhìn mặt hồ Xuân Hương buổi sáng phủ sương mờ. Về đêm huyền ảo, lãng mạn với từng đôi lứa khoác áo par-dessus quàng tay dắt dìu nhau dạo quanh hồ khe khẽ lời tình tự vào tai.
Để lén nhìn các sinh viên trường Võ Bị Quốc Gia trong bộ quân phục hào hùng lịch lãm ngày nghỉ tỏa ra khắp phố. Chắc hẳn làm rung động bao nhiêu trái tim thiếu nữ, và ngược lại.
Kia quán cà phê Tùng với giai thoại về ông chủ, về những văn nhân thi sĩ, ca nhạc sĩ nổi tiếng miền Nam VNCH đã từng quen thuộc một chỗ đi về.
Theo tài liệu tôi đọc được rằng quán do ông Trần Đình Tùng (gốc Hà Nội di cư) làm chủ, lúc đầu quán mở trên đường Thành Thái, sau chuyển về đường Hoà Bình.
Đà Lạt–thủ phủ của Hoàng triều cương thổ và cao nguyên miền Nam, nơi từng qui tụ các nhân tài về văn, thi, họa, nhạc… xuất chúng. Họ để lại cho đời sau hàng trăm tác phẩm giá trị không kể hết.
Đặc biệt tại quán cà phê Tùng có hai đôi danh ca, nhạc sĩ–có thể gọi là huyền thoại âm nhạc Việt–đã từng sinh hoạt, gặp gỡ tại đây. Là Khánh Ly & Trịnh Công Sơn. Và vợ chồng Lê Uyên & Phương.
| Quán cà phê Tùng |
Bước vào bên trong, điều đập vào mắt tôi trước tiên là cách bài trí bàn tiếp tân. Có một chậu bonsai hoa mai vàng rực cánh nở bung từ gốc lên ngọn cao khoảng 1 mét. Thật ấn tượng với người yêu hoa là tôi, bèn lại gần để ngắm cho mãn nhãn. Lại thấy bên cạnh có thêm 1 bình hoa nho nhỏ chưng mấy đóa cẩm chướng hồng. Nhưng ơ kìa, chậu hoa mai vàng lẫn hoa cẩm chướng hồng đều là hoa nhựa!!!
Sao lạ vậy nhỉ?
Đà Lạt thuộc khí hậu ôn hoà, được mệnh danh là xứ-ngàn-hoa. Có loại hoa nở theo mùa: Mai anh đào, mimosa, phượng tím…Cũng có nhiều hoa nở quanh năm như cúc vàng, hoa hồng, cẩm tú cầu, loa kèn... Quán này thuộc hậu duệ của ông Tùng, dù muốn dù không cũng góp phần vào ký ức chung của rất nhiều người nhớ nơi từng một thời quy tụ những nghệ sĩ tên tuổi tiêu biểu cho tinh hoa của nền văn hoá miền Nam. Thay vì chưng hoa nhựa thì họ có thể chưng vài nhánh hoa đặt chiếc bình tí hon trên mỗi bàn khách, cắm một vài nhánh hoa Pensée (hoa tư tưởng), hoa forget me not (Đừng quên tôi), hoa cúc dại, hoa nút vàng trong cái bình tí hon đặt trên mỗi bàn khách có phải ý nhị hơn, và không làm giảm giá trị quán Tùng lừng danh một thuở?!
Cảm giác tôi thế nào khi tận mắt đến “quán cà phê huyền thoại Tùng”? Trả lời thật lòng đây:
Ngoại trừ chủ dành một góc riêng ở giữa quán nơi đặt cái bàn vuông thấp, trên tường treo bức họa chân dung nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Và giai điệu hoà tấu nhạc của ông phát ra êm nhẹ vừa đủ nghe là gợi chút hoài cổ, hương xưa.
Còn không gian tổng quát quán Tùng bây giờ cũng tương tự các quán cà phê phong cách hiện đại khác: Nhỏ nhắn gọn gàng với những chiếc bàn thấp, băng ghế ngồi bọc da (không biết thật giả), nệm êm ái. Khách vào quán đa số trẻ, lịch sự, yên lặng, không nói năng ồn ào.
Có mấy người chắc cũng lần đầu đến, cầm điện thoại đi từ trước ra sau tìm góc chụp hình. Chúng tôi xin phép chụp vài tấm, được chủ quán đồng ý. Nhân đó tôi hỏi thêm:
–Xin lỗi, tôi hơi tò mò chút, quán hiện giờ vẫn thuộc sở hữu gia đình ông Tùng?
Cậu chủ, độ 40-45 tuổi gật đầu xác nhận, trả lời ngắn gọn cậu là cháu gọi ông Tùng là ông Cố, rồi lãng đi chỗ khác mất.
Có lẽ cậu bị nhiều người tò mò đặt câu hỏi quá nên chán chuyện trò với khách, mà không nghĩ rằng khách phương xa sở dĩ tìm đến quán do bị thu hút mỗi cái tên”cà phê Tùng”, gợi họ nhớ những kỷ niệm một thời đã mất, chứ đâu phải vì cà phê ở đây ngon hơn cà phê quán khác, hay cách bài trí ở đây đẹp hơn quán khác.
Hơn nữa với hai chậu hoa mai, hoa cẩm chướng bằng nhựa ấy!!!
Quán có ba món chủ yếu: Cà phê filtre tự rang và xay, yaourt fromage (tức sữa chua phô mai) béo mịn, và bánh flan.
Chúng tôi mỗi người gọi mỗi thức uống theo ý: 1 tách cà phê filtre đặc, 2 ly cà phê đá, 1 ly cà phê sữa đá, 1 ly trà chanh, tôi yaourt đá vì không biết uống cà phê.
Khi tôi đến, lòng dấy chút rộn ràng. Lúc rời đi, không có gì lưu luyến.
B/- Quán lẩu Ba Toa–(Đạt Phát)
Chợ đêm Đà Lạt náo nhiệt ồn ào. Xe cộ ngược xuôi, người người chen chúc. Các
cháu rủ đi ăn lẩu bò ở quán Đạt Phát (nguyên gốc là quán Ba Toa cũ).
Ba Toa dịch từ tiếng Pháp abattoir (lò mổ). Hôm trước lúc dạo phố tôi thoáng thấy có ít nhất 3,4 quán cùng tên, ở các đường khác nhau. Quán nào bảng hiệu quảng cáo cũng đều chua thêm “Ba-Toa-chính-gốc”, vậy quán nào là phó bản? Nghe nói các quán đều đắt khách.
Các cháu tôi nói quán chính gốc ngày xưa giờ nằm trên đường Hoàng Diệu tên Đạt Phát, cuối con hẻm chật hẹp, gần nhà gỗ cũ cạnh cây cầu bắc qua bờ kênh Cam Ly. Thế là đến quán đó.
Lúc chúng tôi đến hãy còn sớm nên chỉ lai rai vài khách. Quán mái tôn đơn sơ, bàn ghế ngồi thấp, nhưng sạch sẽ. Chỉ lát sau người ta đồng lượt kéo đến đông chật, số người chậm vài phút không có chỗ đậu xe- dù là hai bánh–lẫn bàn đành chạy đi tìm nơi khác.
Các cháu sành ăn (chúng nó đã đến Đà Lạt nhiều lần) kêu lẩu bò kết hợp gân, gầu, bò viên, đậu hũ..v..v..tuỳ khách gọi thêm trứng gà luộc.
Danh bất hư truyền. Nước dùng thanh ngọt từ xương, thịt bò mềm dai giòn ngon, cùng các loại rau tươi Đà Lạt tần ô, rau má, mồng tơi, cải... Chấm nước chao pha
loãng. Ăn kèm với mì sợi.Trong ống đựng muỗng đũa họ còn thêm cây kéo, chắc
cho trẻ con hoặc những ai răng yếu, răng trồng, thật chu đáo.
Mấy chàng thanh niên sức trẻ, lại vừa leo mấy con dốc tiêu hao năng lượng nên chiếu cố tận tình. Con mắt to hơn cái miệng, cứ tưởng là sẽ gọi thêm thịt mới đủ, nhưng họ đã tính toán dư cho 6 người, chỉ thiếu rau xanh, bèn gọi thêm hai rỗ rau. Chúng tôi vừa ăn vừa khen lấy khen để. Lúc tính tiền giá rẻ không ngờ (hay tại tôi so sánh với vật giá bên xứ tôi sống, nên thấy thế?)
C/- Kem bơ Hoa Sữa
| Khách ăn kem bơ Hoa Sữa- Đà Lạt |
Quán có tầng lầu, bên trong hết chỗ. Họ đặt hàng chục bàn ghế thấp ngoài đường.
Thật may nếu trễ 5 phút thì cũng hết chỗ luôn. Chúng tôi vừa ngồi xuống, chờ nhân viên chưa kịp mang kem đã thấy khách trẻ lũ lượt kéo đến từng nhóm 5,7 hoặc hàng vài chục (chắc đoàn học sinh, sinh viên do thầy hướng dẫn). Mặc dù khí hậu xuống còn 8,9 độ C, nhiều người cũng kiên nhẫn đứng trên vỉa hè đợi tới lượt.
Ly kem có màu xanh tươi của trái bơ, chồng lên một lớp kem vanille, trên cùng rắc vài lát hạnh nhân mỏng nướng giòn trông bắt mắt, hấp dẫn nhưng quá nhiều so với tôi đang no căng bụng với lẩu bò Ba Toa, và yaourt. Nghĩ chắc ăn không hết.
Múc một muỗng cho vào miệng. Hương vị trái bơ xay nhuyễn với cream sữa, thêm kem vị vanille béo, thơm, ngọt mát lạnh hoà tan trên đầu lưỡi. Ngon ơi là ngon.
Đúng là không nếm thử thì sẽ tiếc thật. Chuyến về năm sau chắc tôi sẽ rủ các cháu đi Đà Lạt mục đích xem hoa mai anh đào nở và thưởng thức ly kem bơ quán Hoa Sữa nữa.
D/- Quán chè Hé
Ăn kem xong cháu lại quảng cáo ở gần đó có quán chè Hé (bỏ dấu sắc, không phải dấu hỏi) cũng được nhiều người biết tiếng.
Cái gì mà chè Hé? Các cháu cười mỉm chi, bí ẩn:
–Dân địa phương lẫn du khách đều khen chè quán nầy ngon. Con đưa má tư tới ăn để tự nhận xét, sẵn giải thích vì sao đặt tên như thế.
| Trước cửa quán chè Hé- Đà Lạt |
Nằm trên khu Hoà Bình, dù thuộc con đường khá lớn nhưng để dể dàng tìm ra quán người ta hướng dẫn lấy tiệm bánh Liên Hoa làm gốc sẽ gặp quán chè cạnh bên.
Thì ra nguồn gốc cái tên Hé là do quán có cánh cửa sắt mà chỉ kéo mỗi bên phân nửa, chứ không kéo rộng hết chiều ngang của quán. Quán đặt 4 hay 5 bàn thấp, mỗi bàn 4 ghế. Khách ngồi kín, còn đúng 1 bàn cho chúng tôi.
Bà chủ ngồi trước mấy nồi chè các loại, nhanh tay múc không ngừng chè vào chén để một người bưng lại bàn cho khách.
Bảng quảng cáo dán trên tường có 7 loại chè: Chè thưng, chuối, trôi nước, bắp, đậu đen, đậu trắng, chè nước đá thập cẩm.
Tôi không có óc kỳ thị phân biệt vùng miền. Món kem quán Hoa Sữa Đà Lạt quá tuyệt vời, ngon ngang ngửa hoặc còn ngon hơn kem Ý mà tôi thường thưởng thức vào mùa hè trời nắng nóng. Nhưng chè ở quán Hé không thể sánh với quán chè Mâm Kiên Giang. Các loại chè Mâm đều ngọt bùi vừa phải, có nước cốt dừa béo thơm–ngoại trừ sâm bổ lượng là không có.
Có thể vì tôi gốc miền Nam. Ăn bánh, chè đều quen có nước cốt dừa chăng?
Ngày 01/02/2026
Chúng tôi rời Đà Lạt lúc trời hãy còn tối, mù sương, lạnh 8oC. Lần lượt đi qua đèo Prenn, Đức Trọng, Di Linh, Bảo Lộc…khí hậu ấm dần lên 24oC lúc 10 giờ.
Đoạn Bảo Lộc–Lộc Tiến hai bên đường có rất nhiều quán trà–thay vì quán cà phê–. Thật không hổ danh trà vùng Bảo Lộc.
Tiếc là tôi không uống được cà phê lẫn trà, nên không thưởng thức hương vị đặc sản của vùng cao nguyên có phong cảnh ngàn thông trầm mặc, thân thuộc như quê hương thứ hai hiện nay mình sinh sống.
Vẫy tay chào Đà Lạt. Hẹn ngày tái ngộ.
La Chaux-de-Fonds, 12/11/2026

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét